ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

37

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

مفرد بود اين را باضافت آن مركب خوانند و ان را باضافت اين مفرد « 1 » و الا خود هر دو مركب بوند و لكن تركيب اندامهاء مفرده « 2 » از اخلاط بوذ ( f . 31 ) و تركيب اندامهاى مركب از اندامهاء مفرد بوذ « 3 » . و اين اندامهاء مركبه را نيز اعضا آلى خوانده‌اند « 4 » و آلى بدان خوانده‌اند « 4 » كهر اندامى ازين اندامها مركبه آلتىاند مر فعل را جنان جن دستها را « 5 » كرفتن و داشتن و كشيدن و سبوختن و بايان آلت نشستن و خاستن و رفتن از جاى بجاى و لكذ زدن و معده آلت گواريذن و جشم آلت ديذن و قضيب آلت جماع كردن و كميز كردن و زفان « 6 » آلت سخن كفتن و عدد اين اندامها ترا بكويم جنان جن عدد اندامهاء مفرده كفتم تا ترا بياذ داشتن آسان‌تر بوذ . نخست مغز سر بوذ و ديكر جشم و سديكر كوش « 7 » و جهارم دهان و [ كام و ] « 8 » بنجم زفان و ششم حنجره و بر سر حنجره « 9 » يكى زفانكى ديكرست « 9 » نام وى غلصمه « 10 » و هفتم حلقوم و هشتم شوشه و نوهم دل و دهم حجاب ديافرغما و يازدهم الحجاب الفاصل بنصفين و دوازدهم مرى و اين ره كدر طعام و شراب بود « 11 » از فم بمعده و ببارسى اين مرى را سرخه خوانند « 11 » و اين آنست كه بر درهء كوسبند بوذ و سيزدهم معده و معده به دو قسم است يكى را فم معده خوانند و منفعت وى « 12 » و كار وى ارزو كردن طعام بوذ و ديكر

--> ( 1 ) - ب ه : جنانك هر يكى را مفرد خوانند اين را كى تركيب وى از ان بيشين بود مركبه خوانند ، صح ( 2 ) - ف : مفرد . ( 3 ) - ب ه : هر جند مركبه را تركيب باشد نيز از اخلاط مردم و ليكن چنين كويندش و ان ديكر مركبه از بهر آنك كفتم و اكنون . . . اعضا مركبه و كويم اكر دست يا باى يا . . . يك بهره از وى استخوان يا بى و ديكر بهره گوشت و سديكر بهره پى و چهارم بهره بوست اعضاء مفرده برين سان نباشد ، صح . كوشت و سديكر بهره پى و جهارم بهره بوست اعضاء مفرده برين سان نباشد ، صح . ( 4 - 4 ) - ف : ندارد . ( 5 ) - ف « را » ندارد . ( 6 ) - ف : زبان . ( 7 ) - ب ه : و بينى . ( 8 ) - از « ف » افزوده شد . ب ه : كام . ( 9 - 9 ) - ف : زفانكى ديكر بوذ . ( 10 ) - ب ه : ظ . سر بريان يابند ، صح . ( 11 - 11 ) - ف : و ببارسى مرى را سرخه . ( 12 ) - ف : « وى » ندارد .